Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 28 listopada 2021
w Esensji w Esensjopedii

Cixin Liu
‹O mrówkach i dinozaurach›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułO mrówkach i dinozaurach
Tytuł oryginalny白垩纪往事
Data wydania27 lipca 2021
Autor
PrzekładAndrzej Jankowski
Wydawca Rebis
ISBN978-83-8188-307-8
Format240s. 132×202mm
Cena34,90
Gatunekfantastyka
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Sztuka wojny w kredzie
[Cixin Liu „O mrówkach i dinozaurach” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
„O mrówkach i dinozaurach” to wczesna, krótka powieść Cixina Liu, chińskiej gwiazdy literackiej, będąca jednocześnie zwierzęcą alegorią i pełnokrwistą SF o losach symbiotycznej, owadzio-gadziej cywilizacji w epoce kredy.

Sławomir Grabowski

Sztuka wojny w kredzie
[Cixin Liu „O mrówkach i dinozaurach” - recenzja]

„O mrówkach i dinozaurach” to wczesna, krótka powieść Cixina Liu, chińskiej gwiazdy literackiej, będąca jednocześnie zwierzęcą alegorią i pełnokrwistą SF o losach symbiotycznej, owadzio-gadziej cywilizacji w epoce kredy.

Cixin Liu
‹O mrówkach i dinozaurach›

EKSTRAKT:80%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułO mrówkach i dinozaurach
Tytuł oryginalny白垩纪往事
Data wydania27 lipca 2021
Autor
PrzekładAndrzej Jankowski
Wydawca Rebis
ISBN978-83-8188-307-8
Format240s. 132×202mm
Cena34,90
Gatunekfantastyka
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Zapewne każdy czytał albo przynajmniej słyszał o „Problemie trzech ciał”, jednej z głośniejszych książek SF ostatnich lat. Po przełożeniu przez Kena Liu na angielski zdobyła w 2015 roku nagrodę Hugo, a niedawno „Nowa Fantastyka” uznała całą trylogię „Wspomnienie o przeszłości Ziemi” za zagraniczną książkę dekady. Owszem, Liu można porównywać z Arthurem C. Clarkiem czy Isaakiem Asimovem, ale jednak jego twórczość pochodzi z innego kręgu kulturowego i prawdopodobnie ta odmienność i inne podejście do SF tak zafascynowało zachodnich czytelników.
„Problem trzech ciał” nie jest nowym utworem, w oryginale ukazał się już w 2006 roku. „O mrówkach i dinozaurach” też takim nie jest. Wikipedia datuje go na rok 2010, ale bardziej szczegółowa bibliografia autora informuje o utworze „Dinosaurs versus Ants” powstałym już w roku 2004, czyli niemal równocześnie z „Erą supernowej” (2003) i „Piorunem kulistym” (2004) – prawdopodobnie jest to jego młodzieńcza wersja. Dodatkowe zamieszanie wprowadza fakt, że wydanie z 2021 funkcjonuje pod nazwą „The Cretaceous Past”. Utwór klasyfikowany jest raz jako powieść, raz jako opowiadanie – z racji objętości (ponad 200 stron) należy zaklasyfikować do raczej do tej pierwszej kategorii, przynajmniej według polskiej terminologii.
Kto zna inne utwory Liu, bez trudu znajdzie powtarzające się tematy – kolektywizm zamiast indywidualizmu, konflikty cywilizacyjne, gigantyczne zjawiska astronomiczne, zamiłowanie do końców świata i roztrząsanie zagadnień dotyczących sztuki wojny czy teorii gier, takich jak różne strategie odstraszania czy dylematy typu „konflikt czy współpraca”. Z tą różnicą, że zamiast ludzi i obcych mamy mrówki i dinozaury. Nie można odmówić nowelce rozmachu – każdy z króciutkich rozdzialików to czasem cała epoka, ani się obejrzymy, a od pierwszych zabiegów dentystycznych – dzięki którym wszystko się zaczęło, ponieważ to „czyścicielskie” usługi stomatologiczne przekonały dinozaury do zalet symbiozy – przechodzimy do komputerów i fuzji jądrowej.
Alegoria czy nie alegoria? Znajdziemy w powieści wojny religijne (i u jednych, i u drugich dyktowane monoteistyczną wizją Boga „na podobieństwo naszego gatunku” – wszak Bóg musi być dinozaurem/mrówką!), czy też podział świata dinozaurów na dwa wrogie obozy, narzucający skojarzenia z zimnowojennym porządkiem. Mamy beztroskie ignorowanie ekologii (oczywiście u dinozaurów) – podobieństwa do cywilizacji homo sapiens są tak wyraźne, że zacząłem się zastanawiać, czy może „kolektywne” owady to po prostu Chińczycy, a butne gady – ludzie Zachodu czy wręcz Amerykanie? W końcu bardzo antyamerykański i prochiński Lech Jęczmyk pisał, że „Stany Zjednoczone przypominają olbrzyma, który ubrał się od stóp do głów w zbroję, wziął miecz, kuszę i włócznię, i wyszedł dumnie na pole walki, a tymczasem oblazły go mrówki”. Bardzo podobnie dzieje się z dinozaurami w powieści Liu, gdzie małe wygrywa z dużym – sprytem, liczebnością i niewielkimi rozmiarami, umożliwiającymi ingerencję na poziomie niedostępnym dla tych o większych gabarytach. Wojen nie wygrywa się tu siłą i wielkością.
Ale, na szczęście, to nie tylko alegoria, a Liu na tyle wypełnił treść podbudową naukową i ciekawymi konceptami, że można czytać powieść jako pełnokrwistą SF o historii symbiotycznej cywilizacji dwóch gatunków, opartą na ciekawym, wręcz karkołomnym koncepcie. Czysta spekulacja – co by było, gdyby symbioza owadów i gadów zaowocowała powstaniem inteligencji (inteligencji, nie świadomości – nią autor nie zawraca sobie głowy).
Znających metaforę kosmosu jako ciemnego lasu, rozwiniętą w trylogii „Wspomnienie o przeszłości Ziemi”, nie zdziwi, że i ten utwór jest również dość pesymistyczny w wymowie. Konflikt i wojna jest tu swoistą kosmiczną czy biologiczną stałą, nawet jeśli przez jakiś czas współpraca jest bardziej opłacalna – zresztą, więcej w utworze poświęca się uwagi owym konfliktom i wojnom niż pokojowemu współistnieniu. W końcu, jak wiemy z historii, do naszych czasów dinozaury nie przetrwały, a dlaczego tak się stało – alternatywne wobec hipotezy meteorytu wytłumaczenie znajdziemy w książce. Za to skromne, ale liczebne mrówki przetrwały i mają się znakomicie. Tak ku przestrodze.
koniec
24 sierpnia 2021

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Urok małych książek: Sęp też człowiek
Wojciech Gołąbowski

27 XI 2021

Badacze uważają, że butlonosy nadają sobie imiona – określone dźwięki – i pamiętają o nich nawet po 20 latach rozłąki. Słonie urządzają pogrzeby zmarłym członkom stada, mają także swoje cmentarzyska, na które się udają, czując zbliżający się koniec. Czy tylko ludzie są obdarzeni inteligencją?

więcej »

Krótko o książkach: Obyś cudze dzieci uczył….
Agnieszka ‘Achika’ Szady

26 XI 2021

…to starożytna klątwa, której ofiarą padła autorka książki „Pani Kebab”. Możemy poznać zapiski pracującej w Leeds asystentki nauczyciela, czyli osoby pomagającej uczniom nieznającym języka angielskiego lub po prostu obarczonym różnymi deficytami.

więcej »

Dwóch panów w drodze (nie licząc lokaja)
Miłosz Cybowski

24 XI 2021

Trzy historie i trzech bohaterów… wróć! Trzy historie i trójka postaci (bo „bohaterami” nie można ich nazwać) zaprezentowane w tomie pierwszym „Opowieści o Bauchelainie i Korbalu Broachu” to zebrane w jedną całość opowiadania, przed laty wydane w osobnych tomach. Dobrze się stało, że Wydawnictwo Mag zdecydowało się na ich wznowienie, choć książka pozostaje dziełem, które trafi wyłącznie do fanów prozy Stevena Eriksona.

więcej »

Polecamy

O korzyściach z bycia ślimakiem (śluzem na marginesie „Głosu Pana”)

Stulecie Stanisława Lema:

O korzyściach z bycia ślimakiem (śluzem na marginesie „Głosu Pana”)
— Mieszko B. Wandowicz

List znad Oceanu
— Beatrycze Nowicka

Lem w komiksie
— Marcin Knyszyński

Przeciętniak w swym zawodzie
— Agnieszka Hałas, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Beatrycze Nowicka, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!
— Miłosz Cybowski, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Zawsze szach, nigdy mat
— Marcin Knyszyński

Świadomość jako błąd
— Marcin Knyszyński

Człowiek jako bariera ostateczna
— Marcin Knyszyński

Nie wszystko i nie wszędzie jest dla nas
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Tegoż twórcy

Chińskie sztuczne ognie
— Dawid Kantor

O jeden wymiar za daleko
— Dawid Kantor

Dzieci w kosmicznej mgle
— Dawid Kantor

Tegoż autora

Kurs na czerwoną gwiazdę
— Sławomir Grabowski

Duch czy Demiurg?
— Sławomir Grabowski

Dwunastoletni czarodziej w okularach
— Sławomir Grabowski

Na promieniu światła
— Sławomir Grabowski

Kłopoty w Poviss
— Sławomir Grabowski

Wszyscy jesteśmy Japończykami
— Sławomir Grabowski

Zapętlony Ijon Tichy
— Sławomir Grabowski

Niedoceniane sondy i łaziki
— Sławomir Grabowski

Cthulhu i matematyka
— Sławomir Grabowski

Ech, ta magiczna młodzież
— Sławomir Grabowski

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.