Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 4 sierpnia 2021
w Esensji w Esensjopedii

Zygmunt Zeydler-Zborowski
‹Czwartek, godzina 22›

EKSTRAKT:60%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułCzwartek, godzina 22
Data wydania1972
Autor
Wydawca Iskry
SeriaEwa wzywa 07…
Format47s.
Gatunekkryminał / sensacja / thriller
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl

PRL w kryminale: Zdradliwy urok niebieskiego ptaka
[Zygmunt Zeydler-Zborowski „Czwartek, godzina 22”, Zygmunt Zeydler-Zborowski „Czwartek, godzina 22 / Dżem z czarnych porzeczek” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Chronologicznie mikropowieść „Czwartek, godzina 22” była trzecim dziełem Zygmunta Zeydlera-Zborowskiego, jakie zostało opublikowane w poczytnej serii Iskier „Ewa wzywa 07…”. Nie pojawia się w niej major Downar; trud wyjaśnienia tajemniczej zbrodni spada na barki jego młodszego – wiekiem i stażem – kolegi, porucznika Nowackiego.

Sebastian Chosiński

PRL w kryminale: Zdradliwy urok niebieskiego ptaka
[Zygmunt Zeydler-Zborowski „Czwartek, godzina 22”, Zygmunt Zeydler-Zborowski „Czwartek, godzina 22 / Dżem z czarnych porzeczek” - recenzja]

Chronologicznie mikropowieść „Czwartek, godzina 22” była trzecim dziełem Zygmunta Zeydlera-Zborowskiego, jakie zostało opublikowane w poczytnej serii Iskier „Ewa wzywa 07…”. Nie pojawia się w niej major Downar; trud wyjaśnienia tajemniczej zbrodni spada na barki jego młodszego – wiekiem i stażem – kolegi, porucznika Nowackiego.

Zygmunt Zeydler-Zborowski
‹Czwartek, godzina 22›

EKSTRAKT:60%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułCzwartek, godzina 22
Data wydania1972
Autor
Wydawca Iskry
SeriaEwa wzywa 07…
Format47s.
Gatunekkryminał / sensacja / thriller
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Chronologiczne ułożenie twórczości prozatorskiej Zygmunta Zeydlera-Zborowskiego nie należy do łatwych zadań. Przez wiele lat bowiem ten płodny pisarz, nie mogąc doczekać się książkowych publikacji swoich historii kryminalnych, drukował je w odcinkach w prasie codziennej (i to w niemal całej Polsce). Bywało, że dopiero po czasie wydawnictwa sięgały po teksty, które w rzeczywistości miały już premierę kilka, a nawet kilkanaście lat wcześniej. Nierzadko przy okazji zmieniały ich tytuły, co prowadzi do jeszcze większego chaosu. Nie inaczej było w przypadku mikropowieści, jakie ukazywały się w zeszytowej serii „Ewa wzywa 07…”. Zeydler-Zborowski zadebiutował w niej w 1969 roku średnio udanym „Złotym centaurem” (ze swoim sztandarowym bohaterem, majorem Komendy Głównej Milicji Obywatelskiej Stefanem Downarem w roli głównej); dwa lata później oddał w ręce czytelników kryminał „Prawda rodzi nienawiść”, a w następnym – „Czwartek, godzina 22”. W obu Downara już, niestety, zabrakło.
Tylko najzagorzalsi wielbiciele i tropiciele twórczości warszawskiego autora wiedzieli, że pomiędzy 1970 a 1972 rokiem ukazały się jeszcze – na razie jednak tylko jako tak zwane „gazetowce” – trzy inne historie, które w przyszłości znajdą swoje miejsce w milicyjnym cyklu Iskier: „Major Downar zastawia pułapkę” (1970/1978), „Kardynalny błąd” (1970/1976) oraz „Eliza nie zgadza się na rozwód” (1972/1977). Dlaczego to jest takie istotne? Krótsze formy Zeydlera-Zborowskiego często mają bowiem zbliżoną do siebie konstrukcję i utrzymane są w podobnym nastroju. Co nie powinno dziwić, biorąc pod uwagę, że za tło społeczno-obyczajowe mają głównie Polskę Ludową schyłkowego Władysława Gomułki i wczesnego Edwarda Gierka, czyli jeszcze przed gospodarczym boomem połowy lat 70. XX wieku (nie zapominajmy, że sprezentowanym społeczeństwu za pożyczone pieniądze) i nasilającą się w mediach propagandą sukcesu.
Akcja „Czwartku…” zaczyna się od wizyty w Komendzie Miejskiej MO zaniepokojonej staruszki, której syn od kilku dni nie wraca do domu. Kobieta trafia do porucznika Władysława Nowackiego i żali mu się na swego jedynaka. Bogdan Zielnicki, czego jego matka – skromna i biedna krawcowa – wcale nie ukrywa, to typowy „niebieski ptak”. Kobieta wychowywała go samotnie, po tym jak mąż opuścił ją i wyjechał na stałe do Niemiec (gdzie zresztą całkiem nieźle sobie radzi, prowadząc firmę); Bogdanowi zwyczajnie więc zabrakło silnej męskiej ręki i dobrego wzorca do naśladowania. Teraz mężczyzna ma dwadzieścia pięć lat, żadnego konkretnego wykształcenia ani uczciwej pracy; czas spędza jeśli nie z dziewczynami, to na prowadzeniu podejrzanych interesów. Matka nie ma wątpliwości, że taki styl życia do niczego dobrego nie doprowadzi. Ma tylko nadzieję, że to najgorsze nie stało się już teraz…

Zygmunt Zeydler-Zborowski
‹Czwartek, godzina 22 / Dżem z czarnych porzeczek›

WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułCzwartek, godzina 22 / Dżem z czarnych porzeczek
Data wydania27 października 2016
Autor
Wydawca LTW
SeriaZ pistoletem
ISBN978-83-7565-491-2
Format206s.
Cena22,—
Gatunekkryminał / sensacja / thriller
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
Niestety, kilka dni później spełniają się jej najbardziej pesymistyczne przewidywania. Powracający z kuracji w Ciechocinku mecenas Aleksander Garbarski i jego małżonka Julia znajdują w mieszkaniu – ku swemu niewyobrażalnemu zaskoczeniu – trupa nieznanego im mężczyzny. Okazuje się, że to właśnie otruty cyjankiem potasu Zielnicki. Pytanie tylko, jak tam trafił? Zamek jest nienaruszony, co oznacza, że nie dokonano włamania, a klucze – poza właścicielami – mają tylko studiujący syn Garbarskich, Jurek, i gosposia Felicja Montarska, których raczej trudno podejrzewać o to, że zamordowali Bogdana, a następnie jak gdyby nigdy nic, zostawili jego ciało. Nowacki już na samym początku dochodzenia ma zatem niezłą „zagwozdkę”, choć światełkiem w tunelu wydaje się fakt, że Zielnickiego najprawdopodobniej znali Jerzy Garbarski i Ewa Montarska, córka Felicji, którzy w tym samym czasie wybrali się z inną znajomą parą na wypoczynek do Kazimierza nad Wisłą.
Rozmowa z Jurkiem i Ewą pozwala porucznikowi nieco bliżej poznać ofiarę – jej wybuchowy charakter, skłonność do płci pięknej i niezrealizowane dotąd ambicje. Trudno jednak doszukać się w tym motywu zbrodni. Pewną wskazówką okazuje się znaleziona w pokoju Bogdana w paczce po papierosach Carmen karteczka z naszkicowanym odręcznie planem (okolic Węgrowa) i dopiskiem: „Czwartek, godzina 22”. Konkretne miejsce, dzień i godzina spotkania. Ale kiedy miało – bądź ma – do niego dojść? I w jakim celu? Śledztwo porucznika Nowackiego toczy się powoli i wciąż więcej jest w nim niejasności niż pewników. Jak często w takich sprawach, trzeba cierpliwie czekać na przełom – na jedną, być może nawet na pierwszy rzut oka nieistotną informację, jaka sprawi, że porozrzucane dotąd bezładnie elementy układanki zaczną w końcu do siebie pasować. Tylko czy przełożony porucznika, major Kazimierz Kolczak, będzie na tyle wyrozumiały…
Nie trzeba chyba dodawać, że wreszcie przychodzi ten dzień, gdy porucznik Nowacki łapie koniec nitki, po której będzie mógł pomaszerować prostą drogą do kłębka. Ok, trochę przesadziłem. Droga do rozwiązania zagadki wcale bowiem nie okazuje się taka prosta; na dodatek najeżona jest niebezpieczeństwami. By znaleźć mordercę, dzielny milicjant musi najpierw ruszyć nad morze, wcielić się w agenta działającego pod przykrywką, wreszcie wykazać się olbrzymim hartem ducha i siłą fizyczną. A to i tak okazuje się jedynie przystankiem w drodze do celu. Zeydler-Zborowski zadbał o to, aby odpowiednio skomplikować intrygę i utrudnić Nowackiemu zadanie, a tym samym podkreślić jego zapał i inteligencję. Wszystko jednak – co najistotniejsze – z korzyścią dla czytelnika. W „Czwartku…” nie brakuje też ciekawych przemyśleń socjologicznych autora. Tym razem wszystkie inne biją na głowę słowa pewnego naukowca-chemika: „Niebieski ptak ma w sobie zawsze coś pociągającego, szczególnie młodzież ulega tym urokom. Nie bez winy jest tu oczywiście literatura, specjalny gatunek powieści gloryfikujących ciekawe i łatwe życie różnych hochsztaplerów, oszustów, złodziei hotelowych, gentelmanów-włamywaczy. Specjalizują się w tej tematyce autorzy amerykańscy. Także i niektóre filmy odgrywają niemałą rolę”. Aż żal, że Zeydler-Zborowski nie zabawił się w demaskatora i nie podał konkretnych przykładów.
koniec
10 września 2020

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Zbrodnie w stylu retro: Zgnilizna moralna polskich mieszczan
Sebastian Chosiński

4 VIII 2021

Do tej pory w cyklu „Zbrodnie w stylu retro” przyglądałem się głównie przedwojennym polskim kryminałom. Dzisiaj robię mały wyjątek. Owszem, „Sprawa Rity Gorgon” ukazała się przed 1939 rokiem. Owszem, dotyczy najgłośniejszej zbrodni z czasów II Rzeczypospolitej, która zresztą do dzisiaj wzbudza ogromne zainteresowanie. Tyle że książka Marka Romańskiego nie jest powieścią, ale – jak określił ją sam autor – „reportażem kryminalnym”.

więcej »

Danie w średnim stanie
Jarosław Loretz

3 VIII 2021

„Fantastyczne pióra 2019” to już drugie spotkanie z tekstami publikowanymi na portalu Fantastyka.pl. Spotkanie nie do końca udane.

więcej »

Karmienie bestii
Sebastian Chosiński

2 VIII 2021

Chciałoby się powiedzieć: umarł Amos Oz, niech żyje Yishai Sarid. To – oczywiście – pewna przesada, ale nie zmienia ona faktu, że autor wydanego kilka lat temu w Polsce „Limassol” i opublikowanego w tym roku „Potwora pamięci” wypełnia choć trochę lukę po zmarłym przed niespełna trzema laty wybitnym izraelskim pisarzu. Zwłaszcza że w swojej twórczości podejmuje tematy fundamentalne dla swojej ojczyzny.

więcej »

Polecamy

Imitacje

W podziemnym kręgu:

Imitacje
— Marcin Knyszyński

„Wolność”
— Marcin Knyszyński

Niektórzy po prostu chcą patrzeć, jak świat płonie
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Inne recenzje

PRL w kryminale: Ciężkie jest życie alfonsa
— Sebastian Chosiński

Z tego cyklu

Zaufać milicji!
— Sebastian Chosiński

Krzyżowcy w pegeerze
— Sebastian Chosiński

Wyretuszowany PRL jak „zgniły Zachód”
— Sebastian Chosiński

Z Kamocka do Zdrojów
— Sebastian Chosiński

Kto ukradł whisky?
— Sebastian Chosiński

Genialny przekręt na miliony złotych
— Sebastian Chosiński

„Cygan” zobaczył, żołnierza powiesili…
— Sebastian Chosiński

Milicjant, który ukradł zbrodnię
— Sebastian Chosiński

Kompan doktora Mengele
— Sebastian Chosiński

Wakacyjne miłości – płatne i fatalne
— Sebastian Chosiński

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.