Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 29 stycznia 2022
w Esensji w Esensjopedii

Peter Godfrey-Smith
‹Inne umysły›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułInne umysły
Tytuł oryginalnyOther Minds
Data wydania4 września 2018
Autor
PrzekładMikołaj Adamiec-Siemiątkowski
Wydawca Copernicus Center Press
ISBN978-83-7886-403-5
Format280s. 140×215mm; oprawa twarda
Cena49,90
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup

Ośmiornicą być
[Peter Godfrey-Smith „Inne umysły” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Co się zdarzy, gdy nurkujący filozof spotka się z oko w oko z ośmiornicą? Ta popularnonaukowa książka „Inne umysły. Ośmiornice i prapoczątki świadomości” próbuje wniknąć w stan umysłu głowonogów.

Joanna Kapica-Curzytek

Ośmiornicą być
[Peter Godfrey-Smith „Inne umysły” - recenzja]

Co się zdarzy, gdy nurkujący filozof spotka się z oko w oko z ośmiornicą? Ta popularnonaukowa książka „Inne umysły. Ośmiornice i prapoczątki świadomości” próbuje wniknąć w stan umysłu głowonogów.

Peter Godfrey-Smith
‹Inne umysły›

EKSTRAKT:70%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułInne umysły
Tytuł oryginalnyOther Minds
Data wydania4 września 2018
Autor
PrzekładMikołaj Adamiec-Siemiątkowski
Wydawca Copernicus Center Press
ISBN978-83-7886-403-5
Format280s. 140×215mm; oprawa twarda
Cena49,90
WWW
Zobacz w
Wyszukaj wMadBooks.pl
Wyszukaj wSelkar.pl
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj / Kup
To modny trend we współczesnej nauce: badania świadomości, procesów poznawczych i emocjonalnych przekraczają dzisiaj granice gatunku ludzkiego. Coraz więcej badań przeprowadza się nie tylko na innych ssakach naczelnych, ale – jeżeli to możliwe – na przedstawicielach innych grup zwierząt. Czy rzeczywiście nasi „bracia mniejsi” mają umysły, czy też jedynie zachowują się jakby miały umysły? Te i inne pytania pozwala stawiać kognitywistyka, dynamicznie rozwijająca się obecnie dziedzina nauki.
Zdolności poznawcze ośmiornic i powiązane z nimi zagadnienia, jak np. komunikowanie się czy kształtowanie własnej środowiskowej niszy są przedmiotem systematycznych badań naukowych dopiero od niedawna. „Inne umysły. Ośmiornice i prapoczątki świadomości” wpisują się w ten najnowszy nurt badań nad bezkręgowcami. Warto podkreślić, że dopiero w ostatniej dekadzie ośmiornice doczekały się prawnych regulacji dotyczących traktowania ich podczas eksperymentów. Przeczytamy tu o historii badań nad ośmiornicami, szeregu eksperymentów laboratoryjnych (które wykazały ich legendarne umiejętności odkręcania słoików czy umiejętności pokonywania prostych labiryntów). Zapis raportów z laboratoriów to także anegdotyczne portrety ekscentryczności i wybitnej złośliwości niektórych z badanych zwierząt, trudno uwierzyć, do czego są zdolne!
Peter Godfrey-Smith jest przede wszystkim filozofem nauki (i laureatem prestiżowej nagrody Lakatosa za wkład w rozwój tej dziedziny). Ma też szeroką wiedzę z zakresu nauk o życiu i poznaniu. Jest jednak nie tylko naukowcem, ale zapalonym nurkiem – czego rezultatem są liczne zdjęcia i nagrania podwodnego świata, często publikowane w popularnonaukowych pismach „National Geographic” czy „New Scientist”.
Niniejsza książka jest właśnie rezultatem osobistych – by się tak wyrazić - podwodnych spotkań autora z ośmiornicami. Większość z tych opisów jest fascynująca, również dlatego, że ten gatunek zwierząt nie jest jeszcze zbyt dobrze poznany – o ile nie nurkujemy w miejscach, gdzie egzystują, nie mamy żadnej okazji obserwować ich w naturze. Peter Godfrey-Smith, przytaczając swoje wrażenia z tych spotkań, pisze o „życzliwym zainteresowaniu” ośmiornic jego osobą, (ale czy ta życzliwość jest taka do końca bezinteresowna, gdy nieraz nawiązują kontakt z – na szczęście skazanym na niepowodzenie - „zamiarem wykorzystania [obserwatora] jako obiadu”?)
Dostajemy w książce bardzo interesująco i przejrzyście opisaną historię ewolucji. Czy będziemy zdziwieni dowiadując się, że tak, z ośmiornicami łączy nas wspólny przodek, żyjący ok. 600 mln lat temu? Było to zwierzę egzystujące w wodzie – żadne organizmy nie żyły jeszcze na lądzie. Historia ewolucji to dla autora przede wszystkim pretekst do rozważań na temat historii kształtowania się układu nerwowego i umysłu w drodze tego procesu oraz relacji umysłu i materii – jednego ze stosunkowo nowych nurtów w filozofii. Autor dochodzi przy tym do interesującego wniosku, że ośmiornice żyją „poza zwykłym podziałem na ciało i mózg”, co może dostarczyć kognitywistyce i filozofii umysłu nowych inspiracji.
„Inne umysły” dają nam także przegląd historii badań nad teorią świadomości. Autor przy tej okazji stawia pytanie: gdzie jest w tym wszystkim miejsce ośmiornicy i jak może wyglądać jej doświadczenie? To zagadnienie staje się fascynujące w świetle opisów kamuflażu głowonogów oraz ich zdolności zmieniania barw ciała – być może jako sygnałów komunikacji. Jednak odpowiedź autora nie satysfakcjonuje, zwłaszcza poczynione przez niego zestawienie zachowań głowonogów (w tym wypadku kałamarnic) z pawianami w poszukiwaniu uniwersalnych wzorców, a później jeszcze opakowanie tego w rozwój teorii umysłu i języka (w rozdziale VI). Również od głównego tematu książki odbiega rozdział VII. Autor zakłada, że krótkość życia głowonogów to uzasadnienie takiej, a nie innej budowy układu nerwowego. Ale są przecież inne zwierzęta żyjące krótko, a ich układ nerwowy nie wyróżnia się tak jak układ nerwowy głowonogów.
Brakuje mi w tej książce konkretnych wniosków – jakiegoś podsumowującego rozdziału, który mógłby połączyć osobiste obserwacje autora z przedstawionymi przez niego teoriami, a opis ośmiornic jako gatunku osadzić na mapie ogólnej wiedzy o umysłach ludzi i zwierząt. Trudno zadowolić się konkluzją autora, mającego nadzieję, że „książka dostarcza kolejnego powodu, by doceniać oceany i troszczyć się o nie”. Temat „Innych umysłów” jest przecież zupełnie inny.
koniec
16 października 2018

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

„Całe życie marzyłem, żeby być w sporcie”
Joanna Kapica-Curzytek

29 I 2022

„Szaranowicz. Życie z pasją” to wywiad-rzeka z jednym z naszych najwybitniejszych dziennikarzy sportowych. Przeczytamy tu o historii kariery zawodowej pana Włodzimierza. Nie brak zakulisowych anegdot i ciekawostek, a z każdej strony tej rozmowy przebija bezgraniczna miłość do sportu. Dla uważnych – książka będzie też świetnym wprowadzeniem do zawodu komentatora.

więcej »

PRL w kryminale: Tylko biednych gryzoni żal…
Sebastian Chosiński

28 I 2022

Szynszyle to niewielkie ssaki, jakie w warunkach naturalnych żyją jedynie w Ameryce Południowej. W Polsce, co nie zmieniło się od lat, hodowane są głównie z myślą o wykorzystaniu w przemyśle futrzarskim. W takim też kontekście przedstawiła je Barbara Gordon w kryminale „Błękitne szynszyle”, w którym po raz pierwszy pojawiła się postać porucznika (a później kapitana) Sebastiana Chmury.

więcej »

Zbrodnie w stylu retro: Wejść, ukraść, wyjść i… przeżyć
Sebastian Chosiński

27 I 2022

To nie jest najbardziej udana powieść Adama Nasielskiego, który w połowie lat 30. XX wieku stał się pisarzem rozchwytywanym do tego stopnia, że stać go było na to, aby zamieszkać w naddniestrzańskim kurorcie Zaleszczyki. Chcąc jednak osiągnąć mistrzostwo, trzeba najpierw być zdolnym czeladnikiem. „Fort grozy” – druga powieść przyszłego twórcy postaci Bernarda Żbika – jest właśnie dziełem prozaika, który dopiero poznaje arkana zawodu.

więcej »

Polecamy

Pijane ślimaki prowadzą śledztwo

Stulecie Stanisława Lema:

Pijane ślimaki prowadzą śledztwo
— Mieszko B. Wandowicz

Pogrzeb pośród mgławic
— Mieszko B. Wandowicz

O korzyściach z bycia ślimakiem (śluzem na marginesie „Głosu Pana”)
— Mieszko B. Wandowicz

List znad Oceanu
— Beatrycze Nowicka

Lem w komiksie
— Marcin Knyszyński

Przeciętniak w swym zawodzie
— Agnieszka Hałas, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Beatrycze Nowicka, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Jam jest robot hartowany, zdalnie prądem sterowany!
— Miłosz Cybowski, Adam Kordaś, Marcin Mroziuk, Marcin Osuch, Agnieszka ‘Achika’ Szady, Konrad Wągrowski

Zawsze szach, nigdy mat
— Marcin Knyszyński

Świadomość jako błąd
— Marcin Knyszyński

Człowiek jako bariera ostateczna
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Inne recenzje

Obcy z głębin
— Anna Nieznaj

Tegoż autora

„Całe życie marzyłem, żeby być w sporcie”
— Joanna Kapica-Curzytek

Dwadzieścia jeden ról
— Joanna Kapica-Curzytek

Coś się dzieje
— Joanna Kapica-Curzytek

Łowcy, zbieracze, wędrowcy
— Joanna Kapica-Curzytek

Ludzka natura, pieniądze i władza
— Joanna Kapica-Curzytek

Grupa wsparcia
— Joanna Kapica-Curzytek

Poszukując odpowiedzi…
— Joanna Kapica-Curzytek

W innym kraju, w zupełnie innej rzeczywistości
— Joanna Kapica-Curzytek

Pod anielską opieką
— Joanna Kapica-Curzytek

Wielkie wyzwanie
— Joanna Kapica-Curzytek

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.