Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 16 sierpnia 2022
w Esensji w Esensjopedii

Bołotbek Szamszyjew
‹Żurawie przyleciały wcześnie›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułŻurawie przyleciały wcześnie
Tytuł oryginalnyРанние журавли
ReżyseriaBołotbek Szamszyjew
ZdjęciaSiergiej Taraskin
Scenariusz
ObsadaEmil Boronczyjew, Sadybek Dżamanow, Orozbek Kutmanalijew, Nurgul Kendirbajewa, Sowetbek Dżumadyłow, Bajdałda Kałtajew, Akył Kułanbajew, Chasan Abdraimow, Gulsara Ażybekowa, Sujmenkuł Czokmorow
Rok produkcji1979
Kraj produkcjiZSRR
Gatunekdramat
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup

Klasyka kina radzieckiego: Pierwsza miłość w cieniu wojny
[Bołotbek Szamszyjew „Żurawie przyleciały wcześnie” - recenzja]

Esensja.pl
Esensja.pl
Gdy mężczyźni idą na wojnę, ich miejsce chcąc nie chcąc muszą zająć kobiety bądź starsze dzieci. Tak działo się w pierwszej połowie lat czterdziestych w całym Związku Radzieckim. O takiej sytuacji opowiada też oparty na powieści Czingiza Ajtmatowa film Bołotbeka Szamszyjewa „Żurawie przyleciały wcześnie”, którego bohaterem jest czternastoletni Sułtanmurat. Chłopak trafia do kołchozu, gdzie wraz ze szkolnymi kolegami opiekuje się końmi.

Sebastian Chosiński

Klasyka kina radzieckiego: Pierwsza miłość w cieniu wojny
[Bołotbek Szamszyjew „Żurawie przyleciały wcześnie” - recenzja]

Gdy mężczyźni idą na wojnę, ich miejsce chcąc nie chcąc muszą zająć kobiety bądź starsze dzieci. Tak działo się w pierwszej połowie lat czterdziestych w całym Związku Radzieckim. O takiej sytuacji opowiada też oparty na powieści Czingiza Ajtmatowa film Bołotbeka Szamszyjewa „Żurawie przyleciały wcześnie”, którego bohaterem jest czternastoletni Sułtanmurat. Chłopak trafia do kołchozu, gdzie wraz ze szkolnymi kolegami opiekuje się końmi.

Bołotbek Szamszyjew
‹Żurawie przyleciały wcześnie›

EKSTRAKT:90%
WASZ EKSTRAKT:
0,0 % 
Zaloguj, aby ocenić
TytułŻurawie przyleciały wcześnie
Tytuł oryginalnyРанние журавли
ReżyseriaBołotbek Szamszyjew
ZdjęciaSiergiej Taraskin
Scenariusz
ObsadaEmil Boronczyjew, Sadybek Dżamanow, Orozbek Kutmanalijew, Nurgul Kendirbajewa, Sowetbek Dżumadyłow, Bajdałda Kałtajew, Akył Kułanbajew, Chasan Abdraimow, Gulsara Ażybekowa, Sujmenkuł Czokmorow
Rok produkcji1979
Kraj produkcjiZSRR
Gatunekdramat
Zobacz w
Wyszukaj wSkąpiec.pl
Wyszukaj wAmazon.co.uk
Wyszukaj / Kup
To było czwarte filmowe „starcie” Bołotbeka Szamszyjewa (1941-2019) z twórczością Czingiza Ajtmatowa (1928-2008). Pierwszym był jego jedyny w karierze występ aktorski w „Znoju” (1962) Łarisy Szepitko; do kolejnych podchodził już jako uznany w sowieckiej Kirgizji reżyser, kręcąc najpierw telewizyjne „Echo miłości” (1974), a następnie kinowy „Biały statek” (1975). W roku premiery ostatniego ze wspomnianych filmów Ajtmatow opublikował kolejną swoją powieść, która, jak wiele wcześniejszych, przeszła do historii literatury kirgiskiej – „Żurawie przyleciały wcześnie” (notabene pisarz zadedykował ją swojemu synowi Askarowi). Szamszyjew, znający autora osobiście, prawdopodobnie na bieżąco śledził jego dokonania i z góry zaklepywał sobie obiecujące projekty. A literackie „Żurawie…” były świetnym materiałem na film.
Scenariusz napisali obaj panowie wspólnie: twórca literackiego pierwowzoru (co w przypadku Ajtmatowa zawsze było gwarancją sukcesu artystycznego) oraz reżyser. Zdjęcia do szóstej pełnometrażowej fabuły Szamszyjewa kręcono w położonej w północnej części Kirgizji wsi Ucz-Emczek, a premiera miała miejsce 18 lutego 1980 roku. Obraz doceniono, otrzymał on między innymi główną nagrodę na XIII Wszechzwiązkowym Festiwalu Filmowym, który odbywał się wówczas w tadżyckim Duszanbe. Za zdjęcia, które umiejętnie wyeksponowały piękno przyrody, odpowiadał – co może być zaskoczeniem – debiutant Siergiej Taraskin, sprowadzony dzięki włączeniu się w cały projekt wytwórni „Lenfilm” (dwa lata później został on zaangażowany przez Elema Klimowa do pracy nad legendarnym „Pożegnaniem”); natomiast bardzo emocjonalną ścieżkę dźwiękową stworzył Aleksandr Knajfel (rocznik 1943) – rosyjski Żyd urodzony w uzbeckim Taszkencie, który warsztat doskonalił jako student konserwatoriów – moskiewskiego (1961-1963) i leningradzkiego (1963-1967).
Akcja filmu rozgrywa się w czasie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. To był zresztą stały motyw twórczości Ajtmatowa; w tym samym okresie umiejscowione również zostały fabuły innych opowiadań i powieści Kirgiza („Twarzą w twarz”, „Matczyne pole”, „Dżamila”, częściowo także „Spotkanie z synem”). W oddalonej od cywilizacji górskiej wiosce Kurkureu, na pograniczu Kirgizji i Kazachstanu, mieszka rodzina Bekbajewów: ojciec Bekbaj (w tej roli Sujmenkuł Czokmorow, znany z Oscarowego filmu Akiry Kurosawy „Dersu Uzała”, ale też Ajtmatowskiego „Czerwonego jabłka”), jego żona (Gulsara Ażybekowa, która była również filmową małżonką Czokmorowa we wspomnianym „Czerwonym jabłku”) oraz czworo dzieci. Jego pierworodnym, najstarszym synem jest czternastoletni Sułtanmurat (to kinowy debiut Emila Boronczyjewa, który dopiero kilka lat później ukończy studia aktorskie w moskiewskim Wszechzwiązkowym Państwowym Instytucie Kinematografii), który wybija się na pierwszoplanową postać dramatu.
Choć wojna trwa w najlepsze (po pewnych szczegółach można się domyślać, że jest1943 rok), do radzieckich republik Azji Środkowej docierają jedynie jej echa. Najbardziej odczuwalny jest brak męskich rąk do pracy; wszyscy zdolni do noszenia broni ojcowie zostali bowiem wysłani na front albo trafią tam w najbliższym czasie. Tak właśnie stało się z Bekbajem. Po jego odejściu teraz to Sułtanmurat jest głową rodziny, choć przecież wciąż jeszcze dzieckiem. W głowie ma głównie beztroskie zabawy z rówieśnikami. Gdy jednak pewnego dnia w szkole zjawia się przewodniczący kołchozu (w tej roli Akył Kułanbajew), żołnierz kontuzjowany w czasie walk z Niemcami i z tego powodu odesłany na tyły, aby poprosić o pomoc – chłopcy postanawiają stanąć na wysokości zadania. Mają opiekować się końmi, co wiąże się z wyjątkową odpowiedzialnością – konie są bowiem niezwykle potrzebne na froncie. Trzeba więc o nie zadbać i odpowiednio wyżywić, co jest największym problemem, ponieważ nadeszła sroga zima, a w kołchozie brakuje siana.
Można je dostać w sąsiedniej spółdzielni, ale najpierw trzeba tam dotrzeć, przejeżdżając kilkadziesiąt kilometrów w jedną stronę w skrajnie trudnych warunkach. Nie ma jednak innego wyjścia. Stary brygadzista Czekisz (to ostatnia rola Kazacha Bajdałdy Kałtajewa) szykuje wóz i zabiera ze sobą dwóch nastolatków, jednym z nich jest Sułtanmurat. Po drodze czyha na nich mnóstwo niebezpieczeństw – ze strony natury (śnieżyca, mgła, wataha wilków), jak i ludzi (bandy byłych kułaków). Ta „podróż”, która dużo bardziej przypomina śmiertelnie niebezpieczną misję niż przygodę, jest dla syna Bekbaja biletem w dorosłość, dowodem na męskość, potwierdzeniem roli, jaką w przyszłości ma odgrywać w tradycyjnej, patriarchalnej rodzinie. W tę historię trudnego dojrzewania w czasach wojny Ajtmatow wplótł jednak również opowieść miłosną; w tym samym czasie Sułtanmurat przeżywa bowiem także pierwsze zauroczenie płcią przeciwną – jego wybranką staje się szkolna koleżanka Myrzagul (jedyna rola Nurgul Kendirbajewej).
Czingiz Ajtmatow potrafił jak nikt inny pisać o miłości, co potwierdzają zarówno „Dżamila” (1958), jak i „Moja dziewczyna” (1961) czy „Pierwszy nauczyciel” (1962). Powieściowe „Żurawie przyleciały wcześnie” to kolejne tego potwierdzenie. Co istotne, tę nostalgię, z jaką pisarz podszedł w książce do tematu pierwszej miłości, udało się Bołotbekowi Szamszyjewowi przenieść na ekran. Więcej nawet, to film nie tylko o uczuciu do dziewczyny, ale również o bliskich relacjach rodzinnych. Młody Sułtanmurat jest zapatrzony w swego ojca, który z kolei odnosi się z wielką atencją zarówno do małżonki, jak i najstarszego syna, pragnąc przekazać mu swoje życiowe doświadczenie. I choć sceny z ojcem pojawiają się jedynie w retrospekcjach, to jednak odgrywają ważną rolę – bez nich dzieło Szamszyjewa nie miałoby tej mocy ani klimatu. Jak więc widać, wszystkie trudy, z jakimi ekipa borykała się w czasie kręcenia zdjęć (reżyser wspominał głównie o siarczystym mrozie, z powodu którego zamarzał sprzęt i „pękali” aktorzy), opłaciły się – filmowe „Żurawie…” okazały się być arcydziełem, do którego warto powracać nawet kilkadziesiąt lat po jego powstaniu.
koniec
6 lipca 2022

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Lista śmierci: Odc. 6. Wielka ucieczka
Marcin Mroziuk

15 VIII 2022

Wprawdzie zamach na Steve’a Horna się powiódł, ale w efekcie główny bohater znajduje się w nie lada opałach, bo teraz krok w krok za nim podąża Tony Layun, który w dodatku korzysta z każdego możliwego wsparcia. Co ciekawe twórcy serialu nie tylko postarali się, aby obserwowanie tego pościgu dostarczyło widzom sporo emocji, ale wykorzystują te wydarzenia do ukazania nieco bardziej ludzkiego oblicza Jamesa Reece’a.

więcej »

East Side Story: Krwawiący i płonący step
Sebastian Chosiński

14 VIII 2022

Przed ośmioma laty kazachska reżyserka Marina Kunarowa nakręciła wyjątkowo nieudane kino akcji pod postacią „Polowania na Ducha”. Na szczęście kolejny jej projekt to film z zupełnie innego wymiaru. W „Płaczu Wielkiego Stepu” postanowiła bowiem zmierzyć się z tragiczną historią swojej ojczyzny i tym samym oddać hołd ponad ośmiu milionom Kazachów, którzy stracili życie w wyniku głodu i represji w latach 20. i 30. XX wieku.

więcej »

Peryferia: Odc. 2. Nie ma ucieczki od przeznaczenia
Marcin Mroziuk

12 VIII 2022

Mogłoby się wydawać, że upadek w bezdenną przepaść powinien nieuchronnie zakończyć się śmiercią. Szybko przekonamy się jednak, że w przypadku dziury na polu Abbottów tak się nie dzieje. Nieco więcej na temat właściwości tego niezwykłego obiektu dowiadujemy się dopiero pod koniec odcinka.

więcej »

Polecamy

Kevin Smith. Sprzedawcy 2

Do sedna:

Kevin Smith. Sprzedawcy 2
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Jay i Cichy Bob kontratakują
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Dogma
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. W pogoni za Amy
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Szczury z supermarketu
— Marcin Knyszyński

Kevin Smith. Sprzedawcy
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Pułapka
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Koniec świata
— Marcin Knyszyński

Richard Kelly. Donnie Darko
— Marcin Knyszyński

Alejandro González Iñárritu. Zjawa
— Marcin Knyszyński

Zobacz też

Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.