Akcja powieści, przynajmniej na początku, rozwija się raczej powoli. Vimes wprawdzie już pierwszego dnia swojego pobytu na wsi czuje, że w okolicy coś jest nie tak, jednak nie dzieje się zbyt wiele – autor za to sporo miejsca poświęca wątkom niezwiązanym bezpośrednio z główną intrygą (na przykład pięknym pannom z dobrego domu, bezczynnie oczekującym na śmierć ciotki, która zapewni im godziwy posag… warto dodać, że jedna z sióstr ma na imię Jane i pragnie zostać pisarką. Brzmi znajomo?). Lecz nie muszą się obawiać ci, którzy lubią sceny pogoni i walki – na dalszych stronach książki nie zabraknie pościgów (i po lądzie, i wodzie), okładania się pięściami oraz tańca na granicy śmierci i życia. W końcu głównym bohaterem jest Sam Vimes, a to zobowiązuje. Jeśli zaś już o bohaterach mowa, warto napomknąć, że Terry Pratchett posiada niesamowity talent do kreowania barwnych postaci, co stanowi jeden z wielu powodów, dla których rzesze czytelników kochają jego książki. „Niuch” pod tym względem z pewnością nie zawodzi.

W „Niuchu” nie brakuje charakterystycznego dla Pratchetta humoru, dowcipnych dialogów, przypisów, zabawnych analogii do naszego świata, pokazywanego jak zwykle w krzywym zwierciadle. Pojawiają się także sceny pełne ciepła, zwłaszcza gdy na scenę wkracza Młody Sam, sześcioletni synek Vimesa. Mimo tego wszystkiego „Niuch” pozostaje książką poważną, miejscami wręcz mroczną.

Pratchett w swoich powieściach, zwłaszcza tych późniejszych, tradycyjnie porusza zagadnienia trudne, często kontrowersyjne, jak feminizm, religia, rewolucje czy ksenofobia. Tak też jest w przypadku „Niucha”, gdzie pojawiają się kwestie nietolerancji i niewolnictwa. Cykl Straży Miejskiej zresztą zdaje się doskonale obrazować przemianę Świata Dysku (rozumianego zarówno jako wieloksięgu, który wraz z kolejnymi tomami staje się coraz poważniejszy, jak i samego świata, podążającego ścieżką postępu, powoli upodabniającego się do naszego, gdzie istnieją gazety, fotografia, błyskawiczny przesył informacji). „Straż! Straż!” czy „Zbrojni” przede wszystkim bawiły, w „Bogowie, honor, Ankh–Morpork” poruszano tematy niekoniecznie wesołe, ale przykrywał je płaszczyk humoru. Takie zjawiska jak ksenofobia (a nawet do pewnego stopnia wojna) pokazywane były w żartobliwy sposób. W ostatnich powieściach o straży jednakże właśnie ta poważniejsza tematyka wysuwa się na pierwszy plan. Przykładem mogą być chociażby sceny z „Straży nocnej”, w których strażnicy odnajdują ciała torturowanych ludzi. W „Niuchu” zaś są dusze łez, zabójca tnący dziewczynę błagającą o litość, żywe, myślące i mówiące istoty traktowane niczym robactwo. I tym razem, choć trup ściele się gęsto, nigdzie nie widać Śmierci, który mógłby rzucić jakiś celny komentarz. Natomiast samo Ankh-Morpork z „Niucha” nie jest już tym samym miastem, którym było w „Straż! Straż!”. Bohaterowie powoli, ale nieubłaganie zmieniają świat, zwykle na lepsze – niestety jednak potrzeba na to czasu. Nie wszystko da się załatwić za pomocą jednej melodii (choć żona Vimesa już po raz drugi osiąga za pomocą muzyki całkiem sporo), a nawet jeśli zmienić prawo, nie może ono działać wstecz i niektórzy winni nie zostają sprawiedliwie ukarani.

Jeśli ktoś uparłby się przy szukaniu w „Niuchu” wad, za taką można by uznać powtarzanie pewnych dowcipów. Niektóre żarty (jak ten dotyczący klasowego dyżurnego Vimesa) w pewnym momencie przestają śmieszyć. Fani dzielnych strażników z Ankh-Morpork mogą poczuć się także rozczarowani tym, że poświęcono im niewiele czasu antenowego – wprawdzie pojawiają się Marchewa, Angua, Cudo, Fred i Nobby, a nawet A.E., ale nie odgrywają szczególnie znaczących ról.

„Niuch” jest książką świetną, może nawet jedną z najlepszych ze „Świata Dysku”. Serdecznie polecam ją wszystkim, którzy lubią twórczość Pratchetta. Fanów samego Vimesa i Straży zachęcać chyba nie trzeba, bo i tak popędzą do księgarń. Pomimo niewątpliwej wartości „Niucha” odradzałabym jednak zaczynanie przygody ze „Światem Dysku” właśnie od niej. Większość powieści brytyjskiego autora można wprawdzie czytać w dowolnej kolejności i nie powinno się mieć trudności ze zrozumieniem, o co chodzi (choć w przypadku tych, które układają się w wewnętrzne cykle, jak ten o wiedźmach czy Śmierci, można popsuć sobie trochę zabawy). W przypadku „Niucha” jest inaczej. W książce roi się od nawiązań do poprzednich tomów opowiadających o przygodach strażników – dlatego z lekturą chyba lepiej poczekać do czasu zdobycia poprzednich części. Do czego zresztą serdecznie zachęcam.